Dit gaat allemaal niet zo soepel als de overstap van 3G naar 4G

5g

Om teleurstellingen te voorkomen, kun je beter niet opgezweept worden door de 5G-hype die in 2019 losbarst. Nou hoor ik je denken: verbindingen die twintig keer sneller zijn dan 4G? Wat kan daar nou teleurstellend aan zijn? Nou…

Je hebt vast wel de beweringen gehoord dat 5G zelfrijdende auto’s mogelijk maakt, dat virtual reality streaming kan bestaan, chirurgie op afstand kan worden uitgevoerd, we kunnen videobellen met holografische projecties, dat smartphone voor 50 euro beschikbaar worden en dat we 4 dagen per week kunnen gaan werken. We worden voorgehouden dat 5G het tijdperk van RTE brengt: Realtime Enterprise, wat een radicale transformatie is voor bedrijven.

Ondertussen zeggen bedrijven die de 5G-technologie gaan uitbouwen dat snelheden tien tot twintig keer zo snel zullen zijn dan 4G-technologie, realistisch gezien ergens tussen de 100 en 200 Mbps. Belangrijker nog is dat de latency omlaag gaat, van ongeveer 20 milliseconden op huidige netwerken tot ongeveer 1 ms op 5G, waardoor alles in de cloud beter reageert en videobellen en stuk verbetert.

En de nieuwe 5G-toestellen komen volgend jaar a uit, dus het tijdperk is nabij! Ik wil niet zuur uit de hoek komen, maar 5G gaat voorlopig in ieder geval nog niet zo geweldig zijn. Ik zal dat in dit artikel verder toelichten, maar laten we eerst even kijken naar de timing van 5G en dan zie je al enkele beren op de weg.

De komst van 5G

De Moto Z3 van Motorola is op dit moment het enige toestel op de markt dat kan worden ‘bijgewerkt’ naar 5G-ondersteuning. Dat zou een 5G Moto Mod vereisen, waardoor het toestel dubbel zo dik wordt, maar in ieder geval is het technisch mogelijk dat het toestel 5G ondersteunt. De Mi Mix 3 die Xiaomi uitgeeft zou ook 5G ondersteunen en Oppo komt in januari met de OnePlus 7 die Oppo zou ondersteunen.

In de VS is een netwerkleverancier (Sprint) samen met een fabrikant (LG) een proefuitrol aan het bouwen, zodat er in de eerste helft van volgend jaar getest kan worden. Huawei zou volgende zomer met een 5G-toestel (opvouwbaar) komen. Apple heeft nog niets aangekondigd, maar er wordt wel gewerkt aan third party-modules om 5G te ondersteunen. De meeste high-end toestellen zouden standaard 5G moeten ondersteunen in 2022. De meeste gebruikers zouden rond 2025 een 5G-smatrtphone in hun broekzak moeten hebben.

Dicht bij gebruikers

Sciencefiction-auteur William Gibson stelt dat “de toekomst al hier is – alleen is het niet gelijk verdeeld” en dat geldt ook voor 5G. In de VS wordt een kleinschalig netwerkje getest in LA, in Engeland wil een aanbieder 5G volgend jaar uitrollen in Londen. Ook in China en Zuid-Korea worden pilots gedraaid. Net als eerder met 3G en 4G zul je de netwerken het eerst aantreffen in grote steden.

Dit is al klein, maar zelfs zo’n kleinschalige uitrol klinkt nog beter dan het in de werkelijkheid is. Als providers uitrol in grote steden beloven, zou je verwachten dat er dekking is in die steden, maar zo werkt 5G niet. Het is namelijk niet één technologie, maar een complexe collectie technologieën, waarvan de meeste nog niet eens gestandaardiseerd zijn op dit moment. Om het wat begrijpelijker te maken, zal ik de zaken hieronder even simpeler voorstellen dan het is:

De technologie richt zich op zeer hoge frequenties. Hoe hoger de frequentie, hoe korter de golflengte. Kortere golflengtes betekenen meer snelheid en lagere latency. Maar de keerzijde is dat de celgrootte (het bereik vanaf de zendmast) een stuk kleiner is en dat de golven moeilijker door muren, bomen en andere objecten gaan. Dat betekent dat netwerken véél meer zendmasten nodig hebben dan je met de huidige mobiele netwerken zien. Ook gebruiken bedrijven beamforming om obstakels te omzeilen en apparaten te bereiken.

Om een redelijke dekking te bieden, zullen providers meer 5G-antennes en masten moeten neerzetten om zo dicht mogelijk bij gebruikers te zitten. Dat is tijdrovend en duur, wat zijn invloed heeft op de uitrol. Die zal gestaag gaan en ongelijk verdeeld. Als een provider belooft 5G uit te rollen in een stad, gaat dat niet om stadsbrede dekking, maar om kleine gebieden in die stad.

Vooral 4G, af en toe 5G

Omdat 5G-verbindingen meer energie vereisen, worden de chips die 5G ondersteunen zodanig ontworpen dat 4G de voorkeur heeft en 5G pas wordt aangesproken als een applicatie een hoge bandbreedte vereist. Dus je hebt issues met accuduur, uitdagingen met de uitrol van torens en antennes, interferentie-issues – wat allemaal betekent dat onze 5G-smartphones tegen behoorlijk wat hordes lopen om een 5G-verbinding op te stellen.

Dus laten we duidelijk zijn: over vijf jaar zal je telefoon voornamelijk 4G gebruiken, tenzij je een 5G-toestel hebt dat zich in een 5G-gebied bevindt. En die gebieden zul je niet constant tegenkomen onderweg. Die consistente, snelle en betrouwbare 5G-wereld waar mensen het allemaal over hebben, zal je vooral aantreffen op kantoor, amusementsgebieden en andere locaties, maar niet breed.

De mobiele netwerkbedrijven hopen dat 5G ze in staat stelt te concurreren met providers, tv-leveranciers en kabelaars. Dus dat is mooi, maar het zal meer dan 15 jaar duren voordat 5G daadwerkelijk 4G kan vervangen voor de meeste gebruikers. Het is niet betrouwbaar genoeg voor bedrijven als Apple en Samsung om supercomputer-achtige verwerkingskracht vanuit de cloud direct door te streamen naar gebruikers. Die toestellen van 1000 euro? Die blijven nog wel even bestaan, ben ik bang.

Stralingszorgen terug van weggeweest

Een ander obstakel is het groeiende verzet tegen de komt van meer masten, nu nog vooral in de VS. Het gaat weer om de vraag of de gebruikte radiogolven schadelijk zijn voor organisch leven. Zelfs als wetenschappers honderd procent zeker zouden kunnen stellen dat antennes en straling geen gevaar zijn voor de volksgezondheid, zouden dergelijke protesten de uitrol op z’n minst vertragen.

Dat was bij UMTS al, vooral na een TNO-rapport in 2003 dat een verband opmerkte tussen UMTS-straling en lichamelijke klachten. Met de hoeveelheid nieuw opduikende masten die nóg dichter bij gebruikers worden geplaatst is de kans groot dat dit stukje protestgeschiedenis weer een opleving doormaakt, als mensen tien meter van hun voordeur opeens een zendmast geplaatst zien worden. De vraag is niet zozeer of dit protesten gaat opleveren, maar hoe groot die zijn en wat de impact is voor de uitrolsnelheid van 5G.

Kortom, de rooskleurige scenario’s over de beschikbaarheid en de transformatieve waarde van 5G die je her en der leest kun je gerust met een korreltje zout nemen. Ik denk dat het heel goed mogelijk is dat het vele jaren of zelfs decennia langer gaat duren dan het nu lijkt voor we daadwerkelijk overals met 5G verbinden. Ik verwacht dat het het komende decennium nog vrij zeldzaam zal zijn.